Birt 26. nóvember 2023
Þessi grein fjallar um breytingar og tillögur sem komu fram í Pakistan árið 2023. Hún er birt hér sem hluti af frétta- og heimildasafni PPC og lýsir stöðunni eins og hún var kynnt á þeim tíma.
Guðlastslög Pakistans hafa lengi verið umdeild vegna þeirra þungu refsinga sem þau kveða á um, en árið 2023 voru lagðar fram tillögur um enn hert guðlastslög í Pakistan. Þeir sem eru taldir hafa móðgað íslam eða Múhameð spámann geta átt yfir höfði sér dauðarefsingu. Árið 2023 voru jafnframt lögð fram áform um að herða lögin enn frekar og víkka út ákvæði þeirra.
Samkvæmt breytingum sem þing Pakistans samþykkti í janúar 2023 áttu þeir sem yrðu sakfelldir fyrir að móðga eiginkonur, samferðamenn eða nána ættingja Múhameðs spámanns að sæta að lágmarki tíu ára fangelsi. Refsingin gæti orðið lífstíðarfangelsi, auk sektar að fjárhæð ein milljón pakistanskra rúpía, sem samsvaraði þá um 3.000 evrum.
Breytingarnar gerðu jafnframt ráð fyrir að ekki væri unnt að fá lausn gegn tryggingu vegna slíkra guðlastsákæra.
Ákvörðun þingsins í janúar 2023 um að herða guðlastslög landsins vakti miklar áhyggjur meðal mannréttindasinna. Lögin hafa ítrekað verið misnotuð til að gera upp persónulegar deilur eða beina ásökunum gegn trúarlegum minnihlutahópum.
Óttast var að hert löggjöf gæti aukið ofsóknir, einkum gegn kristnum og öðrum trúarlegum minnihlutahópum í Pakistan.
Í júní 2023 undirritaði Rana Sanaullah, þáverandi innanríkisráðherra Pakistans, tólf liða samkomulag við trúar- og stjórnmálahreyfinguna Tehreek-e-Labbaik Pakistan (TLP).
Í samkomulaginu var meðal annars lagt til að beita 7. grein pakistanskra hryðjuverkalaga (Anti-Terrorism Act) gegn þeim sem yrðu sakfelldir fyrir að smána Múhameð spámann, til viðbótar við önnur ákvæði almennra hegningarlaga landsins.
Möguleikinn á því að bæta hryðjuverkaákærum við guðlastsmál vakti enn frekari áhyggjur af stöðu þeirra sem sættu slíkum ásökunum.
Samkomulagið kom í kjölfar 25 daga mótmælagöngu TLP frá Karachi. Hreyfingin hafði krafist þyngri refsinga og hraðari málsmeðferðar í málum þar sem einstaklingar voru sakaðir um guðlast.
Gagnrýnendur töldu að stjórnvöld í Pakistan væru enn á ný að láta undan þrýstingi frá TLP, þrátt fyrir áhyggjur af mannréttindum og öryggi trúarlegra minnihlutahópa.
Uppruni og beiting guðlastslaga í Pakistan
Rætur guðlastslaga Pakistans má rekja til löggjafar frá nýlendutíma Breta á Indlandsskaga.
Á níunda áratug síðustu aldar voru lögin hins vegar útvíkkuð og refsiákvæði þeirra hert verulega í stjórnartíð Zia-ul-Haq hershöfðingja.
Þótt lögin hafi verið réttlætt með vísan til verndar trúarlegum tilfinningum hafa þau í vaxandi mæli verið notuð gegn trúarlegum minnihlutahópum.
Kristnir, hindúar og ahmadíar hafa meðal annars sætt ásökunum samkvæmt þessum lögum.
Guðlastsákærur geta haft alvarlegar afleiðingar, jafnvel áður en mál eru tekin til meðferðar fyrir dómstólum. Þær geta skapað ótta, ógnað öryggi einstaklinga og fjölskyldna og aukið spennu milli trúarhópa.
Fyrir kristna minnihlutann í Pakistan voru þróunin og tillögurnar árið 2023 því enn eitt tilefni til að óttast um trúfrelsi sitt, öryggi og framtíð.
