Þessi grein fjallar um dóm Hæstaréttar Pakistans frá 25. júní 2025 og þá hættu sem Anwar Kenneth stóð frammi fyrir þrátt fyrir að sakfelling hans hefði verið felld úr gildi.
Frelsið kom eftir 24 ár á dauðadeild
Þann 25. júní 2025 fyrirskipaði Hæstiréttur Pakistans að Anwar Kenneth, kaþólskur maður sem glímir við geðræn veikindi, skyldi þegar í stað látinn laus.
Kenneth hafði þá setið í fangelsi í 24 ár, þar af stóran hluta tímans á dauðadeild, eftir að hafa verið dæmdur til dauða fyrir meint guðlast.
Þrír dómarar Hæstaréttar felldu sakfellingu hans úr gildi eftir að læknar höfðu staðfest geðræn veikindi hans. Dómstóllinn taldi að vegna andlegs ástands hans væri ekki hægt að gera hann refsiábyrgan með þeim hætti sem gert hafði verið.
Úrskurðurinn batt enda á áratugalanga baráttu fyrir réttlæti. En hann tryggði ekki endilega öryggi Kenneth utan fangelsismúranna.
Dæmdur til dauða fyrir meint guðlast
Anwar Kenneth var 72 ára þegar Hæstiréttur kvað upp úrskurð sinn.
Hann hafði verið handtekinn árið 2001, sakaður um að hafa skrifað bréf um Múhameð spámann og Kóraninn sem talin voru guðlast samkvæmt guðlastslögum Pakistans.
Í júlí 2002 dæmdi dómstóll í Lahore hann til dauða og lagði á hann sekt að fjárhæð fimm milljónir pakistanskra rúpía, sem samsvaraði um 15.000 evrum samkvæmt upplýsingum í upphaflegri frásögn.
Þrátt fyrir áfrýjanir og læknisfræðileg gögn sem staðfestu geðræn veikindi hans staðfesti Hæstiréttur Lahore-héraðs (Lahore High Court) dauðadóminn árið 2014.
Árin liðu, en Kenneth sat áfram í fangelsi.
Maður sem áður hafði starfað hjá hinu opinbera missti þannig nær aldarfjórðung af lífi sínu á bak við lás og slá.
Sýknaður af dómstólum – en er hann öruggur?
Þótt Hæstiréttur Pakistans hafi fellt sakfellingu Kenneth úr gildi var hættan ekki endilega liðin hjá.
Samkvæmt frásögnum um mál hans hafði honum verið hótað af trúarofstækismönnum sem töldu að hann ætti að deyja vegna þeirra guðlastsásakana sem höfðu verið bornar á hann.
Slíkar hótanir sýna hversu erfið staða einstaklinga getur verið í Pakistan, jafnvel eftir að dómstólar hafa fellt úr gildi sakfellingar þeirra fyrir guðlast.
Dómstóll getur fellt sakfellingu úr gildi, en það þýðir ekki að ógnin frá þeim sem enn telja viðkomandi sekan hverfi sjálfkrafa.
Mál Kenneth vekur jafnframt alvarlegar spurningar um réttarkerfið.
Hvers vegna þurfti maður með staðfest geðræn veikindi að bíða í 24 ár eftir því að sakfelling hans yrði felld úr gildi?
Hvernig hefði líf hans getað þróast ef tekið hefði verið á máli hans með öðrum hætti fyrr?
Á bak við þessi 24 ár er mannslíf sem enginn dómur getur skilað til baka.
Anwar Kenneth er ekki einn
Saga Anwar Kenneth er ekki einangrað dæmi um þær alvarlegu afleiðingar sem guðlastsásakanir geta haft fyrir kristna og aðra trúarlega minnihlutahópa í Pakistan.
Í gegnum árin hafa kristnir einstaklingar verið sakaðir um guðlast, sætt fangelsisvist, orðið fyrir hótunum og í sumum tilvikum verið myrtir.
Aðrir hafa neyðst til að yfirgefa heimili sín og flýja land til að bjarga lífi sínu.
Mál Kenneth minnir okkur á að réttlæti felst ekki aðeins í því að fella rangan dóm úr gildi, heldur einnig í því að tryggja öryggi og mannlega reisn þess sem hefur orðið fyrir órétti.
Eftir 24 ár á dauðadeild átti Anwar Kenneth loksins möguleika á frelsi.
En spurningin sem stendur eftir er jafn mikilvæg:
Hvað er frelsi þess virði ef maður þarf enn að óttast um líf sitt?
